Electronic Project Company
 
Yazdır  Öner

Kendini Ve Başkasını Kurtarma


1.PLANLAMA VE ERKEN MÜDAHALE İLE KAZALARIN ÖNLENMESİ

 SCUBA dalışlar eş (buddy)sistemi ile yani birbirini gözeten en az iki kişi ile yapılır. Bu yüzden her dalıcının hem kendisini hem de dalış arkadaşını koruyacak bilgileri bilmesi gereklidir.

 En etkin müdahale kazaların oluşmasını önlemektir. Yapılacak dikkatli bir planlama olası bir  kazayı önleyecektir.

  ACİL DURUM PROSEDÜRLERİ:

 Dalış bölgesine ulaşmadan önce:

 Dalış malzemelerini düzenli olarak bakıma tabi tutmak malzemelerden kaynaklanacak kazaları  önleyecektir.

  • Hava durumuna uygun dalış bölgesi seçilmeli, böylece fazla dalgalı, akıntılı yerlerde dalışa başlanmamalıdır.
  • Gruptaki dalıcıların deneyim ve kondisyonlarına uygun bir dalış noktası seçilmelidir.
  • Dalışa engel ilaçlar alınmamalıdır.
  • Dalıştan 12 saat sonrasına kadar uçağa binilemeyeceği göz önünde bulundurularak gidiş ve dönüş  planı yapılmalıdır.
  • Acil durumda gerekli olacak telefon numaraları belirlenmelidir.

 Dalış bölgesine ulaştıktan sonra, dalış öncesinde: 

  • Akıntı, dalga kıyı yapısı gibi faktörlere uygunluğa göre karadan suya giriş ve çıkış yerleri belirlenmelidir.
  • Dalış planlaması yapılmalıdır.
  • Acil durumlarda ne yapılması gerektiğine karar verilmelidir. Dalıcı kendinde veya arkadaşında normal olmayan birtakım davranışlar görebilir. Eğer bu davranışların  nedenini bilirse, bu davranışların daha tehlikeli hale gelip kazalara neden olmadan önlemek de mümkün olacaktır.
  • Kendini iyi hissetmeyen bir dalgıç dalmamalıdır.
  • Alışık olmadığımız veya yeni bir malzeme ile dalacaksak önceden alıştırmasını yapmalı, inceleyerek özelliklerini öğrenmeliyiz.
  • Stres  aşırı paniğe neden olarak birçok kazanın başlangıç aşaması olabilir. Kendini herhangi bir nedenle stresli hisseden dalıcı, telkinle kendini sakinleştirmeye

KENDİNE YARDIM VE KENDİNİ KURTARMA TEKNİKLERİ

  •  Dalıştan önce buddy check yapılmalıdır. Bunun anlamı, dalış arkadaşımızla karşılıklı olarak birbirimizin malzemeleri doğru kuşanıp kuşanmadığımızı kontrol etmektir. Aynı işlem suya atladıktan sonrada tekrar edilir.
    Suda nötr yüzerlilik kontrolü yapılmalıdır. BCmizi tamamen boşaltıp nefes verdiğimizde su  seviyesi göz hizamıza gelmeli ve batmaya başlamalıyız, nefes aldığımızda ise burnumuzun altına gelmelidir.
  • Eğer dalıcı kendini rahatsız soluksuz, hasta hissediyorsa durmalı ve kendi kendini telkinle  kontrolünü sağlamalıdır. Eğer problem devam ediyorsa mutlaka dalış arkadaşına ve dalış liderine haber vermelidir.
  • Vertigo, daha önceki derslerde anlatıldığı gibi denge kaybı demektir ve baş dönmesi hissi verir. Bu durumda, bir yere yada dalış arkadaşımıza tutunmalıyız. Bu olanaksızsa kendimize sarılmalıyız  ve dalış arkadaşımıza haber vererek dalışı bitirmeliyiz.
  • Kusmak gerekiyorsa regülatörün içine kusulmamalıdır. Eğer kusulduysa boşaltma düğmesine basarak regülatör temizlenmelidir. Kusma esnasında regülatör ağzımızın kenarında tutularak  boşaltma düğmesine basmak doğru yöntemdir.
  • Krampla karşılaşıldığında, dalış arkadaşımıza problem var işaretini yaparak kramp giren yeri göstermeliyiz. Kramp dalış sırasında genelde bacakların arka kısmında oluşabilir. Kasların ani ve istem dışı olarak kasılması, toplanmasıdır. Bu kasın tekrar uzatılması için de kası germek gerekir. Kendi krampımızı paletlerimizin ucunu tutup kendimize doğru çekerek çözebiliriz.Arkadaşımızın başına geldiğinde ise paletini ona doğru iteriz.
  • Nefes nefese kalma durumunda, tekrar solunumumuzu derin ve yavaş olacak şekilde düzenleyene kadar durup dinleniyoruz. Sonra yaptığımız işe devam ediyoruz.
  • Titreyecek kadar üşündüğünde dalış bitirilmelidir.
  • Yanlış takılmış malzemeler durup, gerekiyorsa yardım alarak düzeltilmelidir.
  • Kulaklarımızı eşitlemede sorunla karşılaşırsak, biraz yükselip basıncın etkisini azalttıktan sonra  tekrar denemeliyiz ve daha yavaş alçalmalıyız.
    Dalış sırasında dalış arkadaşımızı kaybedersek hiçbir yöne gitmeden kendi çevremizde 360 derece dönerek etrafımıza bakarız ve hemen yukarı çıkarız. O da su yüzeyine çıkacağı için yüzeyde buluşulacaktır.
  •       Dalış sırasında havasız kalma durumunda 
          a)     Spare Air gibi bir bağımsız hava kaynağı varsa onu kullanarak dalışı hemen bitirmeliyiz.
          b)     Yoksa, en ideal çözüm buddy’mizin oktopusunu kullanarak yukarı çıkmaktır.  
          c)     Eğer oktopus yok ise daha önceki derslerde anlatılan çimlenme yöntemi kullanılarak  çıkış yapılır. 
          d)     Bu imkanlar yoksa, acil çıkış yaparız. Acil çıkış, regülatör ağzımızdayken nefes vererek yükselmek, sonra     durup tüpümüzde basıncın azalması sonucu genleşen havayı içimize çekmek ve sonra tekrar nefes vererek yükselmek demektir. Ağırlık kemerini asla aşağıda atılmaz.Yüzeye çıktıktan sonra aşağıda kimse olmadığından emin olunduktan  sonra atılır.
    Bu gibi acil durumlarda B.C.mizi şişirerek yükselmemeliyiz. Bu aniden yükselmemize ve emboliye neden olabilir. B.C.mizi şişirmeden palet gücüyle yükselmeliyiz.

 3.BAYGIN DALICIYI SUDAN ÇIKARTMAK

 a)     Nefes almakta olan baygın dalıcıyı çıkartırken kendi B.C.mizi tamamen söndürüyoruz. Çünkü suyun altından hiçbir şeyi kendi B.C.mizi kullanarak çıkartmıyoruz. Tek elimizle kazazedenin B.C.sini kullanarak yukarı çıkıyoruz. Bu esnada kazazedenin yüzü bize dönük bir şekilde çenesi göğsümüze dayalı olmalı, böylece kabarcık çıkarıp çıkarmadığını kontrol edebiliriz.

       Ayrıca bacaklarımızla kazazedenin vücuduna sarılıp dirseğimizle omzundan bastırıyoruz.

       Bunun nedeni eğer kazazede ayılırsa kendini kurtarmaya çalışıp iki kişiyi taşıyacak kadar şişirilmiş olan B.C.nin etkisiyle yukarı çıkmasını önlemektir.

 b)    Nefes almayan baygın dalıcıyı çıkartmak: Bu tür kazazedenin ciğerleri su ya da hava doludur.

      Eğer hava dolu ise çıkartırken emboli oluşabilir. Bu nedenle çıkarma sırasında yukarıdaki yöntemi tek bir farkla aynı şekilde uygularız. Ciğerlerinde hava varsa genleştiğinde ağzından tahliye olması için kazazedenin  yüzü bize dönük haldeyken tek bacağımızı onun arkasına doğru vücuduna dolarken diğer dizimizle diyaframına baskı yaparız. (Not: Bu konuda teknik farklılıkları bulunabilir.)

 Kazazedeyi yüzeye çıkardığımızda ilkönce onun yüzerliliğini sağlamalıyız. Onun B.C.sini kullandığımızdan zaten B.C. onun yüzerliliğini sağlayacaktır. Sonra kurşun kemer atılır. Çünkü, kurşun kemeri taşımak için BC.ye daha fazla hava basmak gerekir ve çok şişkin bir BC diyaframa baskı yaparak nefes alıp vermeyi zorlaştıracaktır. Gerekiyorsa kendi kurşun kemerimizi de atarız. Sonra kazazedeyi tekneye veya karaya, kısaca müdahale noktasına taşırız.

 Su yüzeyinde taşımanın çeşitli yöntemleri vardır:

  • Vanadan tutularak
  • Çeneden tutularak
  • Koltuk altından girilip çeneden tutularak

Her ne şekilde olursa olsun önemli olan kazazedenin ağzının ve burnunun suyun dışında kalmasıdır.

 Taşıma esnasında  solunum kontrolü ve suni teneffüs yapılmalıdır. 4 şekilde suni teneffüs yapılabilir:

  • Ağızdan ağza
  • Ağızdan buruna
  • Cep maskesi ile: Kazazede ile cilt teması olmayacağından bulaşıcı hastalıkları ve iğrenmeyi  önleyen bir yöntemdir ayrıca maskeler şeffaf olduğu için verilen nefesin çıkışını cep  maskesindeki buharlaşmadan takip  edebiliriz.
  • Şnorkel ile: Diğer metotlarda suni teneffüs işlemi sırasında durmak gerekirken bu yöntemde taşıma esnasında suni teneffüse devam edilebilir. Kazazedenin arkasına geçip onu çekerken şnorkelin ağızlığını onun ağzına sokup elimizle sızdırmazlığı sağladıktan sonra  nefes veririz. Kazazedenin nefes verdiğini şnorkelin maskemizi buharlaştırmasından anlayabiliriz. Özellikle dalgalı suda en ideal yöntem budur.

Kişiyi böylece karaya ya da tekneye kadar getiriyoruz. Su iyice alçaldığında önce kendi maske, palet ve  B.C. mizi çıkarırız,
sonra da kazazedeninkileri. Malzemeleri çıkartırken sık sık ara verip suni teneffüse
devam etmeliyiz. Kazazedeyi sadece elbisesi ile sudan çıkarırız.

 Kazazedeyi kumsal gibi bir yere çıkarıyorsak, ideal taşıma yöntemi sırtı yere gelecek biçimde kollarımızı koltuk altlarından sokup bileklerinden tutmak ve çekmektir.

 Kayalık bir zemine çıkarıyorsak, sırtlanıp itfaiyeci taşıması denilen usulde taşınır. ( Bir kolumuz bacaklarının arasından diğer kolumuz ise koluna dolanıp bileğinden tutarak).

Yüksekçe bir iskeleye ya da tekneye çıkarmak için, kazazedenin sırtı tekneye ya da iskeleye dönükken yukarıdaki iki kişi bileklerinden tutup çeker.

 Alçak bir iskeleye bot ya da sandala çıkarırken, kazazedenin ellerini üst üste gelecek şekilde mümkün olduğunca ileri koyup, tek elimiz onun ellerinin üstünde olacak şekilde önce kendimizi yukarı çekeriz. Sonra tek bacağımızın üstüne oturup diğer bacağımızı aşağı sarkıtırız ve kazazedenin sırtı bacağımıza gelecek şekilde kollarından tutup kendimizi geriye doğru atarız. Böylece kazazede bacağımızın üzerinden kayarak yukarı çıkmış olur.

 Kazazedeyi karaya veya tekneye çıkardıktan sonra standart ilkyardım teknikleriyle nefes alıp almadığı, nabzının atıp atmadığı kontrol edilir ve gerekiyorsa suni teneffüs ve kalp masajı yapılır.

 4.SUNİ TENEFFÜS VE KALP MASAJI

 a) Hastayı uyarmak için köprücük kemiğinden bastırarak salla ve sözlü bir şekilde de uyar! Cevap gelmezse;

 b) Nefes yollarını aç.

  • Çene itme yöntemi. Çeneyi iki elimizle tutarak yukarı doğru çekmek. Bu yöntemin sakıncası, hastada boyun veya bel kemiği yaralanması varsa bütün omurgasını hareket ettireceğimizden kalıcı hasara sebep olabiliriz. Bu yüzden çene kaldırma yöntemi daha iyidir.   
  • Çene kaldırma yöntemi: Alın bölgesinden hafifçe bastırılarak çene olduğu yerde kaldırılır. Böylece kafa  ileri geri eksende hareket etmez. Sonra ağız hafif açılır.

 c) Solunum Kontrolü: 
      
    Yanak ağza yaklaştırılır. Gözle göğüs kafesi, kulakla nefes sesi, yanakla da nefes
ısısını kontrol et. Bu üç belirti de yoksa hasta nefes almıyor demektir. Solunum yok ise hemen 3 ila 5 adet kurtarıcı (dolu ve yavaş) nefes ver. Elini hastanın alnına daya, parmaklarınla burun deliklerini kapat. Hastanın ağzı hafifçe açık tutulur. Öbür elle de sızdırmazlığı sağlayacak şekilde hastanın ağzı tutulup 5 sn. uzunlukta derin ve yavaş nefes verilir. Göz ucuyla göğüs kafesi gözlenir. Göğüs şişiyorsa doğru yapılıyor

demektir; karın şişiyorsa, mide şişiyordur ve bu da nefes yollarının hala tıkalı olduğu anlamına gelir. Bu durumda hemen durulur. Çünkü ani kusmaya neden olabilir ve suni teneffüs iğrenme gibi nedenlerle zorlaşabilir veya nefes yollarının daha fazla tıkanmasına yol açabilir. Bu durumda kafa yana yatırılmalıdır. Daha da kötüsü kusma olmaz ama mide şişik kalır ve diyaframa baskı yaptığı için üflense de ciğerler şişirilemez. Dolayısıyla mide şişiyorsa suni solunum hemen bırakılmalı ve (b) maddesinde anlatıldığı şekilde  nefes yolları tekrar açılmaya çalışılmalıdır.Aynı şeyleri tekrarladıktan sonra  nefes yolları yine açılmamışsa, nefes yollarında sıvı veya katı ( kan, kusmuk, su, yosun, takma diş) ciddi bir tıkanıklık var demektir.

     Katı cisimlerle tıkanan  nefes yolu 2 yolla açılabilir:   

  • Heimlich Manevrası: (Basit şekliyle kişiyi öksürtmektir) Kişinin arkasına geçeriz (ayakta, oturarak ya da yerde oturarak yapılabilir, ama en sağlıklısı ayakta yapmaktır) ve kollarımızla hastanın kollarının altından onu kavrarız. Bir el yumruk yapılıp diğer elle yumruk tutulur ve ani bir hareketle diyaframının altından yukarı doğru hızlı bir biçimde bastırılır.
  •  Böylece ciğerlerdeki hava boşalmış olur ve ağızda ne varsa onları da dışarı atar. Baygın bir hastada bu işlemi yere oturarak yapabiliriz.  Ya da onu sırtüstü yatırıp ağzını yana çevirerek mide bölgesine ani basınçlar yaparak uygulama yapabiliriz. Kazazede hamileyse kaburgaların alt yanlarından bastırılmalıdır.
    Bu yöntem yeterli olmazsa;
  • Çene Süpürme Tekniği: Kişinin ağzına kalın bir tahta bir takoz konur. İki parmakla dil tutulur. 
    Orta parmakla dil ve gırtlak çengel hareketiyle süpürülür. 
  • Eğer ağızda sıvı varsa kafa yan çevrilerek boşaltılabilir. 
  • Ciğerde sıvı varsa, eğer ağırlığı müsaitse kişi ayaklarından tutup sallanır. Ya da kişi karnı dizimize gelecek şekilde yatırılır ve üzerine abanarak midesindeki su boşaltılmaya çalışılır. Kişi çok iriyse ve sırtüstü yatıyorsa kişinin sağ veya sol ayağı yukarı kaldırılır ters eli kalçanın altına yerleştirilir. Diğer tarafına geçip diz çökülür ve elinden kolundan dizinden tutarak kişi bir hamlede yan yatırılır.Açıktaki el hastanın çenesinin altına nefes yollarını açacak şekilde yerleştirilir. Bu pozisyonda  ciğerden ağza kadar ki bütün boşluklar meyillidir. Sıvı ne varsa atılır.

        Solunuma devam edilir. Solunum durmuşsa kalp de durur. Durmamışsa da 1 dk içinde duracaktır. 4 dk içinde hastanın geri getirilmesi mümkündür. 1 dk içinde kalp atışı bozuluyor ve duruyor.Normalde 4 dk içinde hafif beyin tahribatı olur. 10dk.ya kadar mutlak beyin tahribatı olur. Su altında bu süreler daha uzundur ( 45-60 dk). Çünkü;

   1)  Dalanlar genç insanlar. Oksijensizlik toleransı daha fazla. 
   2)  Sporcu olduğun için kanındaki oksijen taşıyan hemoglobinlerin  miktarı fazla. Böylece bir seferde kan daha fazla 
        oksijen alıyor.
   3)  Soğuktan dolayı metabolizma yavaşlıyor ve oksijen ihtiyacı azalıyor.
   4)  Derinde (örneğin 30-40 m.de 4-5 atm. Basınç altında) oksijenin de kısmi basıncı o oranda yüksek oluyor.    

       Kanda  yüzeye   göre 4-5 misli daha fazla oksijen var  ve beyin onun hepsini kullanabiliyor.

       Yüzeyde dört dakika ise derinde 20 dk. oluyor. Soğuk ve kondisyon faktörlerini ekleyince dipteki
müdahale süresi   
yüzeyde 40-50 dk.ye çıkıyor.
       Kalp durmuşsa solunuma devam etmenin pek bir anlamı yok. Kalp atışını sağlamak lazım ki kan beyne pompalansın. Bu nedenle nabız kontrol edilerek kalbin çalışması kontrol edilir. 

d)Nabız kontrolü: Bilekten zor duyulur. Şah damarından kontrol edilmelidir.(Gırtlağın orta noktasından yana doğru iki parmak kayılır. Çift boğumlu bir kas grubu vardır. Şah damarı o kas grubunun ortasındadır.) İkinci olarak kulak göğüs kafesine dayanıp kalp atışları dinleniyor. Nabız kontrol edilirken orta ve işaret parmakları kullanılır. Çünkü baş parmaktan kendi nabız atışımızı duyabiliriz ve bu da bizi yanıltır.

  ASLA ÇALIŞAN BİR KALBE KALP MASAJI YAPILMAZ. Yaparsak kişiyi gerçekten öldürebiliriz.

        Bir kişinin ölü olup olmadığına karar verme yetkimiz yoktur. Bu yetki sadece doktorlarda vardır. Kalbin çalışmadığından çok eminsek kalp masajı yapıyoruz.

e)Kalp masajı. Kalp masajı, dışarıdan yapılan baskıyla kalbin pompalama işlemini mekanik olarak devam ettirmesidir. İman tahtası ve arkadaki omurga arasında kalbi sıkıştırıp bırakarak kalbin vakumlama yöntemiyle kanı pompalamaya devam etmesi sağlanıyor. Kalp masajı ve suni teneffüs birlikte yapılmak zorundadır.

Sadece kalp masajı yapılırsa kandaki oksijen biter. Buna CPR (Cor Pulmonary Resisutation) denir.

Kalp masajı için kişiyi sert bir zemine sırtüstü yatırılır. Hastanın ayakları yerden 15-20 cm yukarda olursa, kanın kalbe geri dönüşü yerçekimi nedeniyle daha kolay olacak ve kalp daha az yorulacaktır. Kişinin iman tahtasının üçte biri oranında yukarısına elimize yerleştiriyoruz ve iman tahtasının alt ucuna elimizin değmemesine ve uç kemiğin kırılmamasına dikkat ediyoruz. Vücut ağırlığımızla bastırıyoruz. Göğüs kafesi 3-5 cm. çökmeli ki kalbe etki edilebilsin.(Şişman insanlarda 8 cm olabilir) Kalp masajı dakikada 80-100 kere şeklinde bir hızla olmalıdır. Çocuklara tek elle yapılmalıdır. Bebeklere iki parmakla. Tek kişi isek 15 kalp masajı peşinden iki suni teneffüs yapmalıyız. Suni teneffüs yaparken nabız da kontrol edilmiş olur. Sonra tekrar 15 kalp masajı. Eğer iki kişi isek 5 kalp masajı 1suni teneffüs yapılır. Yorulunca yer değiştirilir. Solunum ve kalp kendiliğinden çalışana kadar veya doktor gelene kadar devam edilir.



M: info@derindalismerkezi.com
T: +90 (236) 231 94 65 / +90 (532) 297 45 95
A1: "Derin Dalış Merkezi" Çandarlı Limanı / ÇANDARLI - Turkey
A2: 2.Anafartalar Mah. Yeni Orta Sok. No: 1/11 MANİSA - Turkey

Copyright © 2007 by Derin Dalış Merkezi. All rights reserved..
Turizm acentemiz http://www.kozaktur.com.tr'dır
Sanal market, e-ticaret ve kurumsal yazılım geliştirmede lider