İyi bir dalış gününün sonunda hafızada bazen bir balık sürüsü, bazen kayanın üzerindeki ışık, bazen de bir arkadaşın objektifine yakalanan kısa bir an kalır. Bu anlar düzenli biçimde belgelendiğinde bir bölgenin sualtı kültürüne dair görsel arşiv ortaya çıkar. Çandarlı'da yıllardır dalıcılarla çalışan Sırrı Özşen'in 2019 yılındaki girişimi, bu bakış açısının somut bir örneği.
SUFOD duyurusunda ne anlatılıyordu?
22 Temmuz 2019 tarihinde SUFOD'un yayımladığı duyuruda, Derin Dalış Merkezi yöneticisi Sırrı Özşen'in sualtı fotoğrafı ve video çekimi yapan dernek üyelerine bir daveti yer aldı. Duyurunun odağında Çandarlı'da kaydedilecek görüntülerin yerel kurumlarla paylaşılması ve bu görüntülerden tanıtım, sergi ya da kitap çalışmalarının doğabilmesi bulunuyordu.
Duyuruda, Ekim 2019'a kadar geçerli olduğu belirtilen dönemsel bir destek teklifi de vardı. Bu teklif geçmişte yayımlanmış bir davetin parçasıdır; bugün geçerli bir dalış, konaklama veya organizasyon şartı olarak değerlendirilmemelidir.
Neden önemliydi?
Bir sualtı fotoğrafçısı bölgeyi ilk kez ziyaret ettiğinde akıntı, dip yapısı, günün ışığı ve güvenli rota seçimi gibi birçok değişkenle karşılaşır. Yerel bilgisi kuvvetli bir rehber, dalışın emniyetli biçimde planlanmasına yardım eder. Bu iş birliğinin ortaya çıkarabileceği fotoğraflar ise Çandarlı'nın yalnızca yüzeyde görülen güzelliklerini değil, sualtındaki yaşam alanlarını da görünür kılar.
Bir fotoğrafın bilimsel gözlem olabilmesi için yalnızca iyi görünmesi yetmez. Fotoğrafın çekim tarihi, konumu, tür teşhisinin doğruluğu ve zaman içindeki karşılaştırılabilirliği önemlidir. Yani her kareyi kanıt diye sunmak yerine, doğrulanabilen kayıtlarla nitelikli bir arşiv oluşturmak gerekir.
Sırrı Hoca'nın rehberliği neden anılıyor?
2013 tarihli bir haber, sualtı fotoğrafçısı Bülent Şelli'nin Çandarlı'da elde ettiği fotoğraf deneyimlerini ve Sırrı Özşen'in rehberliğine dair olumlu değerlendirmelerini aktarıyor. SUFOD'un 2019 davetiyle birlikte bakıldığında, Derin Dalış Merkezi'nin farklı yıllarda dalış ve görüntüleme topluluğuyla temas kurduğu görülüyor. Bu iki kaynak, yapılmış tüm etkinliklerin listesi değildir; fakat geçmişi belgelemeye başlamak için sağlam dayanak sunar.
Bugün nasıl değerlendirebiliriz?
Derin Dalış Merkezi'nin dijital arşivi, geçmiş davetleri ve haberleri kronolojik olarak bir araya getirebilir. Eğer fotoğrafçılar izin verirse seçili karelerin hikâyeleri, çekim koşulları ve mekân bilgileri özgün anlatımlarla yayımlanabilir. Böyle bir çalışma gelecekte eğitim, çevre farkındalığı ve yerel tanıtım içerikleri için değerli olur.
İlgili sayfalar: Sırrı Hoca · Sualtı Sanatı ve Topluluk · Galeri
Kaynaklar: